SHANGHAI · Shanghai · Met aandacht leren kijken
Shanghai, één seconde langer
Zes uur met een fotograaf in Shanghai: contactafdrukken bekijken in het atelier, zes opnamen maken tijdens het blauwe uur en daarna dineren terwijl de keuzes achter de foto's nog vers in het geheugen liggen.
Een idee van Serica
De middag begint in het atelier. Op tafel liggen contactvellen met kleine afdrukken en twee foto's die bijna gelijk lijken. Pas wanneer de fotograaf uitlegt waarom er maar één werd geselecteerd, wordt het verschil duidelijk. De gasten komen met een voorbereide vraag: hoe fotografeert u een stad zonder de bewoners tot achtergrond te maken? Bij de thee antwoordt de fotograaf aan de hand van beelden, gemiste momenten en situaties waarin de camera bewust niet werd gepakt.
Om half vijf brengt een auto het kleine gezelschap naar twee straten in de buurt, gekozen om hun overgangen, veranderende licht en dagelijks leven. De fotograaf loopt rustig. Bij één deuropening wacht iedereen drie lichtveranderingen af zonder een foto te maken. Gasten kunnen hun eigen camera gebruiken of alleen kijken. Bewoners worden niet geregisseerd. Privéwoningen worden niet betreden en herkenbare portretten worden uitsluitend met toestemming gemaakt. De tolk brengt de opmerkingen over afstand, geduld en verantwoordelijkheid nauwkeurig over.
Als het daglicht afneemt, bereikt de groep een beschutte plek waar het grijs van de stad naar blauw verschuift. Iedere gast krijgt de vraag een reeks van maximaal zes beelden te maken: een oefening in aandacht. Terug in het atelier kiest het gezelschap uit iedere reeks één foto en bespreekt wat die keuze zegt over de blik van de maker.
Het diner is in een aparte eetkamer in de buurt. De eerste gang verschijnt terwijl de gasten hun keuzes nog toelichten. De hedendaagse Shanghaise gerechten en ruime pauzes tussen de gangen laten het gesprek doorgaan. Op een bijzettafel liggen enkele afdrukken van de fotograaf; het is geen verkooppresentatie. Als de fotograaf wil, blijft die voor de eerste gangen. De wijn wordt bij het eten gekozen. Een Bourgogne of Italiaanse fles verschijnt alleen als die bij het menu past.
Van ophalen bij het hotel tot terugkomst duurt het programma ongeveer zes uur. De volgende dag ontvangt iedere gast een discreet digitaal overzicht van de zes beelden en, indien afgesproken, een kleine afdruk van een lokaal atelier. Serica coördineert de fotograaf, toestemmingen, route, vertolking, vervoer, diner, afdrukken en een alternatief voor regen.
Tijdens de eerste gang komen de zes beelden en de contactvellen weer ter sprake. De fotograaf vertelt welke foto afgedrukt zou worden en welke afvalt, en hoe zo'n keuze verschilt van het zoeken naar een vertrouwd stadsgezicht.
Een vergelijkbaar idee met Serica
De halve dag kan draaien om straatfotografie, portretten, architectuur of verzamelen. De vraag van de gasten bepaalt welke fotograaf we benaderen. We spreken privacy en beeldgebruik af en stemmen atelier, route, vertolking, vervoer en diner af op diens werkwijze. Een bepaalde fotograaf, privéatelier of medewerking van gefotografeerde personen wordt pas na bevestiging toegezegd.
Fotograaf, atelier, route, beeldrechten en deelname worden voor iedere opdracht afzonderlijk afgesproken.